برآورد هزینه پروژه
برآورد هزینه پروژه
۵ (۱۰۰%) ۱ vote[s]

برآورد هزینه یکی از مهمترین مراحل کار مدیریت پروژه به شمار می‌رود و مسیر اصلی هزینه‌های پروژه‌ها را در مراحل مختلف نمایش میدهد. در واقع به کمک داده های موجود، قضاوت و تجربه مهندسی و به کارگیری اصول و فنون علمی، هزینه ها پیش بینی و  برآورد میشود. اما یکی از چالش‌های برآورد کردن، مسئله‌ی عدم قطعیت است. برخی از عواملی که روی این عدم قطعیت تأثیرگذارند عبارت‌اند از:

تجربه‌ی پروژه‌های مشابه: هر چه در زمینه‌ کار با پروژه‌های مشابه کم‌تجربه‌تر باشید، عدم قطعیت برآورد شما بیشتر خواهد بود. برعکس، اگر پیش ‌از این پروژه‌های مشابهی را مدیریت کرده باشید، بهتر می‌توانید هزینه‌ها را تخمین بزنید.

گستره‌ی برنامه‌ریزی: هرچه افق برنامه‌ریزی وسیع‌تر باشد، تخمین شما با عدم قطعیت بیشتری همراه خواهد بود.

مدت‌زمان پروژه: هرچه مدت‌زمان تکمیل پروژه طولانی‌تر باشد، عدم قطعیت نیز بیشتر خواهد بود؛ یا به عبارتی برآورد هزینه‌ی پروژه‌های کوتاه‌مدت، دقیق‌تر است.

کارکنان: تعداد اعضای تیم و سطح مهارت آن‌ها، عامل مهمی در برآورد هزینه‌ها محسوب می‌شود. حتی ممکن است در مراحل اولیه‌ی پروژه، اطلاع نداشته باشید که به برخی تخصص‌های خاص نیاز پیدا می‌کنید. این موضوع عدم قطعیت برآورد شما را افزایش می‌دهد.

ابزارها و تکنیک‌های برآورد هزینه

عموما برآورد هزینه بر اساس یک یا ترکیب چند مورد زیر انجام می‌شود ولی در مجموع برآورد هزینه‌ها را می‌توان به سه گروه عمده طراحی، مناقصه و کنترل تقسیم نمود. ابتدا این سه بخش را معرفی و سپس روش های برآورد را بیان مینماییم.

‌برآورد طراحی

برای دستگاه اجرایی اعم از کارفرما یا کارشناسان طراحی انواع برآورد هزینه همزمان با برنامه ریزی و طراحی به قرار زیر است:

برآورد آزمایشی یا برآورد حجمی

برآورد اولیه یا برآورد مفهومی

برآورد تفصیلی یا برآورد توصیفی

برآورد مهندسی بر اساس نقشه‌ها و مشخصات فنی

‌برآورد مناقصه‌ای

برای پیمانکار، یک برآورد مناقصه‌ای به منظور ارائه به کارفرما شامل هزینه اجرایی مستقیم حاوی نظارت کارگاهی، مبلغی حاوی بالاسری کلی و سود است. هزینه مستقیم اجرا برای برآورد مناقصه‌ای معمولاً از ترکیب دیدگاه‌ های زیر مشتق می‌شود.

استعلام پیمانکار جز

مقادیر

روش‌های اجرایی

‌برآورد کنترل

برای هدایت و کنترل پروژه در حین اجرا، یک برآورد کنترلی بر اساس اطلاعات موجود تهیه می‌شود تا موارد زیر به دست آید.

برآورد بودجه مالی

هزینه بودجه ای پس از انعقاد قرارداد اما قبل از اجرا

هزینه برآورد شده برای تکمیل کار در حین پیشرفت عملیات اجرایی

روش های برآورد

برآورد آنالوگ

شما می‌توانید از داده‌های تاریخی سایر پروژه‌های مشابه به‌عنوان پایه‌ای برای برآورد هزینه‌های خود استفاده کنید. این برآورد معمولاً در فازهای اولیه‌ی پروژه مورد استفاده قرار می‌گیرد و دقت کمتری نسبت به سایر روش‌های برآورد دارد.

بطور مثال اگر سابقا برای فونداسیون زمینی به متراژ ۲۰۰۰ مترمربع در منطقه ۳ تهران به میزان ۵،۰۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال خرج کرده باشید، حال برای زمینی با همان مشخصات در همان سال ولی با متراژ ۴۰۰۰ مترمربع حدودا دو برابر پروژه قبل هزینه خواهدشد.

توجه شود که داده‌های هزینه‌ای بایگانی شده تنها در صورتی برای برآورد هزینه سودمند هستند که به طور منظم و سیستماتیک گردآوری و مطابق با نیازها و کاربردهای آینده تهیه و مطابق با استانداردهای لازم در کاربردهای فعلی در زمان درست تنظیم شوند. علاوه بر این باید توجه داشت که سطح قیمت‌ها در طول زمان تغییر می‌کند و روند افزایش یا تغییر قیمت‌ها نیز می‌تواند پایه‌ای برای پیش بینی هزینه‌های اینده باشد.

در این روش معمولا برآورد هزینه‌ها بر پایه تابع یک متغیری است و آن نشانگر ظرفیت یا مقدار فیزیکی طرح است مانند سطح کف در ساختمان‌ها، طول بزرگراه‌، حجم انبار و حجم تولید کار‌خانه؛ درحالیکه هزینه‌ها همیشه الزاماً به صورت خطی تغییر نمی‌کنند.

براورد هزینه پروژه
برآورد آنالوگ

تخصیص هزینه‌های مشترک

در این روش تخصیص هزینه‌ها به گروه‌های اساسی تشکیل دهنده پروژه تعلق میگیرد. در برخی از موارد ارتباط روشنی نمی‌توان میان عامل تخصیص و اقلام هزینه پیدا کرد؛ بنابراین این هزینه‌های اساسی به نسبت باید میان فعالیت‌های زیر مجموعه تسهیم گردد. برای نمونه در پروژه‌های اجرایی، حساب هزینه‌ها را می‌توان بر اساس نیروی کار، مواد و مصالح، تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی، بازرسی، اجرا و هزینه بالاسری کلی اداری طبقه بندی کرد.

قضاوت کارشناسی

شما با کمک دانش و تجربه‌ کارشناسان، حدود هزینه‌ پروژه را حدس می‌زنید. بینش کارشناسانی که پیش ‌از این روی پروژه‌های مشابهی کار کرده‌اند و با شرایط و فضای کاری شما آشنا هستند، می‌تواند برای تصحیح دیگر روش‌های برآورد نیز مورد استفاده قرار گیرد.

تابع تولید

یک تابع تولید، میزان یا مقدار خروجی را با توجه به میزان ورودی‌های مختلف مانند نیروی کار، مواد و مصالح و تجهیزات ارتباط می‌دهد. در واقع در اجرا، تابع تولید را می‌توان توسط رابطه ای میان حجم اجرایی و عامل تولید نظیر نیروی کار یا سرمایه بیان نمود.

استنباط تجربی هزینه

توابع برآورد تجربی هزینه به کمک فنون آماری، هزینه اجرا با عملیات را با چند ویژگی مهم سیستم ارتباط میدهند. نقش کاربرد آمار عبارت است از برآورد بهترین مقادیر و پارامترها یا مقادیر ثابت در یک تابع هزینه فرضی. معمولاً این امر توسط تکینک‌های آنالیز رگرسیون صورت می‌گیرد.

برآورد پارامتریک

در این روش از یک مدل‌سازی آماری برای برآورد هزینه‌ها استفاده می‌کنید. مدل آماری شما باید با استفاده از داده‌های تاریخی مهم‌ترین منابع، پارامترهای مختلفی مانند هزینه و مدت‌زمان را محاسبه کند. برآورد پارامتریک از دقت بالایی برخوردار است و می‌توان آن را برای کل یک پروژه یا بخش‌های خاصی از پروژه (در ترکیب با سایر روش‌های برآورد) به کار گرفت.

برآورد پایین به بالا

در این روش ابتدا هزینه‌ی جزئیات کار بررسی و در مرحله‌ی بعد، هزینه‌ی فعالیت‌ها (یا بسته‌های کاری سطوح پایین) برآورد می‌شود. سپس از این برآورد استفاده می‌کنید تا هزینه‌ی سطوح بالاتر را به دست آورید. برآورد پایین به بالا معمولاً ارزشمندترین و دقیق‌ترین روش برآورد به شمار می‌رود.

برآورد سه‌نقطه‌ای

زمانی که ریسک و عدم قطعیت را در برآورد لحاظ می‌کنید، دقت نتایج را تا حد زیادی بالا می‌برید. در برآورد سه‌نقطه‌ای هزینه، برای هر فعالیت یک دامنه‌ی تقریب در نظر می‌گیرید که بر اساس سه حالت خوش‌بینانه (Co)، بدبینانه (Cp) و بسیار محتمل (Cm)  تعریف می‌شود. در پایان میانگین وزنی این احتمالات را حساب می‌کنید یعنی: (Co+4Cm+Cp)/6.

هزینه‌های واحد (آحاد بها) فهرست مقادیر

هزینه واحد (آحاد بها) برای اجزای اجرایی، بر اساس فهرست مقادیر تهیه می‌شود. کل هزینه با جمع حاصل ضرب مقادیر در آحاد بها به دست می‌آید. این روش مستقیماً جواب مسئله را می‌دهد ولی تهیه آن مستلزم کار و تلاش زیاد است. در مرحله اول ریز عملیات لازم برای تکیمل عملیات اجرایی تهیه می‌شود(پروژه به اقلام عمده سیستم سازه یا اقلام تجهیزات تولید مانند کف ساختمان یا سیستم برودتی یک کارخانه فرایندی تقسیم می‌شود. سپس پروژه به اجزای مختلف سیستم‌های عمده مانند مبدل حرارتی یک سیستم برودتی تقسیم می‌گردد. و در آخر پروژه به اقلام تفصیلی عناصر مختلف مانند تیرهای آهن کف یا لوله‌ها و اتصالات مبدل حرارتی تقسیم می‌شوند‌). در مرحله بعد مقادیر و احجام آنها ارزیابی شده، هزینه هر واحد از این کارها مشخص شده و حاصلضرب حجم هر کار در هزینه هر واحد به دست آمده هزینه کل با جمع همه این حاصضرب ها محاسبه می‌شود. این روش هم برای برآورد طراحی و هم برآورد مناقصه صادق است.

آنالیز اندوخته

گاهی اوقات با در نظر گرفتن عدم قطعیت هزینه، اندوخته‌های احتیاطی را نیز در محاسبات برآوردهایمان لحاظ می‌کنیم. اندوخته‌های احتیاطی بودجه، برای پاسخ به ریسک‌هایی که شناسایی و پذیرفته‌ شده‌اند، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هزینه‌ی کیفیت (COQ)

بودجه‌ای که در طول پروژه، برای اجتناب از شکست و پس از اتمام پروژه، برای اصلاح شکست صرف می‌کنید، هزینه‌ی کیفیت نامیده می‌شود. زمانی که هزینه‌ها را برآورد می‌کنید، می‌توانید فرضیات مربوط به COQ را در محاسبات بگنجانید و به‌این‌ترتیب، ارزیابی دقیق‌تری داشته باشید.

نرم‌افزار برآورد مدیریت پروژه

این نرم‌افزارها شامل برنامه‌های کاربردی برآورد هزینه، صفحات گسترده، برنامه‌های شبیه‌سازی و ابزارهای نرم‌افزار آماری است. این نوع نرم‌افزارها با تسهیل تکنیک‌های برآورد و مرور سریع گزینه‌ها، به‌ویژه برای بررسی برآورد هزینه مفید واقع می‌شوند.

از آنجا که هزینه‌های اجرایی در طول مدت زمان اجرا مطرح هستند، اغلب لازم است که مقدار هزینه در هر مقطع زمانی مشخص شود. در نتیجه محاسبه درصد پیشرفت برنامه‌ای در طول زمان باید تعیین شود. محاسبه دقیق این امر زمانی حاصل می‌شود که برنامه‌های زمان بندی تفصیلی تهیه شده باشند. ولی قبل از تهیه این برنامه‌ها محاسبه اولیه و تقریبی پیشرفت‌های کار و نقدینگی پروژه در طول زمان ضروری است.

به طور کلی پیشرفت کار در یک پروژه در آغاز تجهیز کارگاه به تدریج افزایش می‌یابد تا به یک سطح صعودی رسیده سپس به تدریج نزول می‌یابد و در زمان تکمیل پرونده به صفر می‌رسد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید