ارزش وزنی

تخمین ارزش وزنی مناسب آیتم ها در برنامه زمان بندی، یکی از مهمترین ستون هایی است که باید با دقت زیادی محاسبه شود. تعیین درصد پیشرفت فیزیکی و برنامه ای پروژه توسط برنامه زمان بندی MSP کاملا نسبت مستقیم به ضرایب وزنی تعیین شده توسط ما دارد و تخمین اشتباه ما در این ضرایب، عدم انطباق برنامه زمان بندی با واقعیت پروژه را نمایان می سازد.

زمانی که می خواهید درصد پیشرفت پروژه را محاسبه کنید، درنظر داشته باشید که جنس آیتم ها یکسان نیست و تاثیر هرکدام از فعالیت هایی که درصد می دهید، نمی تواند بر روی کل، یکسان باشد.

 مثلا در اجرای یک ساختمان، ساخت اسکلت فلزی اگر تکمیل شود با تکمیل بتن ریزی مگر یکسان است؟ مطمئنا خیر. در برنامه زمان بندی برای اینکه تاثیر آیتم ها و درصد دهی آن ها به واقعیت نزدیک شود، یک ضریبی درنظر می گیرند به نام “ارزش وزنی”.

می توان طور دیگر نیز بیان کرد، ارزش وزنی که در برنامه به  W.F یا همان Weight Factor معروف است، ارزش هر فعالیت از کل پروژه می باشد، بطوریکه مجموع تمامی این ارزش وزنی ها برابر عدد ۱۰۰ یا مضربی از آن خواهد بود.

در پروژه هایی که تعداد آیتم ها زیاد است ، تخصیص دادن ارزش وزنی به هر آیتم بطوری که جمع آنها ۱۰۰ شود بسیار مشکل و شاید غیرممکن باشد. لذا در این مواقع بهتر است به جای اینکه جمع کل ۱۰۰ شود، مضربی از آن (ترجیحا ۱۰۰۰) درنظر گرفته شود تا در ریز کردن این عدد و تخصیص به فعالیت ها دچار مشکل نشوید.

روش های زیر از جمله روش های رایج برای محاسبه ضریب وزنی به شمار می روند که بسته به نوع پروژه باید یکی را انتخاب کنید. نکته مهم در محاسبه درصد وزنی این است که یکبار در همان ابتدای کار درصدها تعیین می شود و باید دقت کرد که تا انتهای پروژه تغییری در این ضرایب ایجاد نشود.

تعیین ارزش وزنی براساس زمان

استفاده از زمان فعالیت ها در محاسبه ارزش وزنی خیلی کاربرد ندارد. در اینجا شما باید مدت زمان هر آیتم را بر کل زمان پروژه تقسیم کنید.

این روش برای برنامه های زمان بندی طراحی خوب به نظر می رسد. چراکه ماهیت طراحی براساس نفر-ساعت است. لذا وزن دهی براساس زمان، یک روش مقبول است. اما برای برنامه های خرید یا اجرا، گزینه مناسبی نیست.

تعیین ارزش وزنی براساس هزینه

معمولا هزینه های برآورد شده یک پروژه مشخص است. در این روش کافی است که هزینه هر آیتم را بر هزینه کل پروژه تقسیم کنید. عدد حاصل برحسب درصد، ضریب وزنی آن آیتم خواهد بود.

این روش، پرکاربردترین روش در تعیین ضرایب است. از آنجا که برنامه های زمان بندی برپایه هزینه ای نگارش شده، تاحدودی می توان گفت صحیح ترین روش نیز به شمار می رود. اما معایبی هم دارد که به آن خواهیم پرداخت. این روش برای پروژه هایی که صورت وضعیت پیمانکار براساس درصد پیشرفت برنامه زمان بندی پرداخت می شود، بسیار عالی عمل می کند و می تواند معیار مناسبی قلمداد شود.

یکی از ایرادهای بزرگ این روش که باعث شده روش های جایگزین نیز ایجاد شود، منطبق نبودن با واقعیت اجراست. درواقع برخی از ایتم های هزینه بر، مانند خرید یک دستگاه هواساز، ممکن است درصد وزنی آن نسبت به یک آیتم کم هزینه تر مانند اجرای عایق رطوبتی، بیشتر باشد. اما در اجرا، مدت زمانی که برای خرید این دستگاه صرف می شود قابل قیاس با زمان اجرای عایق ها نیست. لذا درعمل مقیاس جالبی برای اینکه نشان دهد پروژه چقدر پیشرفت کرده است نخواهد بود.

اگر برنامه زمان بندی شما، صرفا برای خرید و تدارکات نگارش می شود، استفاده از این روش بسیار مطلوب است. در غیر این صورت، باید کمی خلاق تر باشید و روش های زیر را نیز مدنظر قرار دهید. 

تعیین ارزش وزنی براساس حجم کار

درصورتی که برنامه زمان بندی شما از یک جنس باشد، می توانید حجم کار را مبنا قرار دهید و با تقسیم حجم هر فعالیت به کل حجم کاری، وزن هر آیتم را بدست آورید. بطور مثال، در برنامه زمان بندی ساخت اسکلت فلزی. یا اجرای دیوارهای کناف. در غیر این صورت این روش به کار شما نمی آید.

تعیین ارزش وزنی به روش ترکیبی

در برخی از پروژه ها، ترکیبی از موارد بالا را درنظر می گیرند. یعنی باتوجه به تجربه تیم کنترل پروژه و مدیر پروژه، باتوجه به اوزانی که از قسمت هزینه به دست آورده اند، و با توجه به نوع آیتم، احجام کار آن و …، درصدها را خودشان تعیین می کنند.

این روش که ما نیز آن را توصیه می کنیم (و عملا خودمان هم از این راه درصد وزنی ها را بدست می آوریم)، دقت، تجربه و خلاقیت می طلبد و بهتر است در تهیه آن ، از عوامل دیگر پروژه نیز کمک فکری گرفت.

ابتدا در یک اکسل، تمامی فعالیت ها را بیاورید. سپس در ستون جلویی آن، هزینه های محاسباتی را نیز درج کنید. حال باتوجه به تجربه و دیگر عوامل، مشخص کنید که پروژه در سطوح بالا به چه درصدهایی تقسیم شود. مثلا در یک پروژه EPC می توانید برای مهندسی(تهیه نقشه ها) ۵ درصد، برای ساخت و خرید ۵۵ درصد و برای اجرا ۴۰ درصد درنظر بگیرید. با توجه به ضرایب جدید و با یک ضرب و تقسیم ساده در اکسل، شما می توانید تمامی وزن های جدید را به دست آورید.

در این روش، باید دقت داشته باشید که جنس و نوع هر پروژه با دیگری فرق دارد. یعنی در پروژه های تجاری، بخش تاسیساتی آن نسبت به پروژه های مسکونی بسیار بیشتر است. لذا در تقسیم بندی درصدها بطور تجربی، توجه زیادی به نوع پروژه داشته باشید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید